Yazılar

Otomobillerde (Arabalarda) Ateşleme Sistemi

Otomobillerdeki ateşleme sistemleri, aracın harekete geçmesini sağlayan sistemdir. Arabalar harekete geçebilmek için başlangıçta bir güce ihtiyaç duyarlar; işte bu gücü, ateşleme sistemi vasıtasıyla karşılarlar. Bu sistemi daha ayrıntılı olarak işlemek gerekirse; otomobillerin motor kısmında silindirler vasıtasıyla sıkışmış olan hava ve yakıt karışımının yakılabilmesi için bir kıvılcımın oluşması gerekmektedir. Bu kıvılcım, bujilerde yüksek voltajlı kıvılcımın oluşabilmesi için gerekli ortamı hazırlamaktadır. Bu kıvılcımın oluşması ise; yüksek voltaj sayesindedir. Bir otomobilde ateşleme sistemi sağlıklı olarak çalışmıyorsa; yani ateşlemenin sağlanamadığı bir otomobilde, diğer tüm parçalar tüm görevlerini yerini getirebilecek durumda olsa bile hiçbir değeri bulunmamaktadır. Aracın motoru, otomobili hareket ettiremez.
Otomobillerdeki ateşleme sisteminin temel olarak çalışma prensibinden bahsetmek gerekirse; araçta kontak anahtarının çevrilip marşa basılmasıyla birlikte, akümülatörden gelmekte olan akım bobin üzerine iletilir. Bu kısma gelen akım, yüksek gerilime çıkarılıp distribütöre iletilir. Distribütörün bujilere iletmiş olduğu bu akım ile kıvılcım sayesinde yanma oluşur. Makalemizin devamında otomobillerdeki ateşleme sistemleri hakkında detaylı bilgi ve ayrıntılar aktarılacaktır.
Ateşleme Sistemi Nedir?
Ateşleme sistemi konusunda bilinmesi gereken temel konu; araçların motor kısımlarında sıkışmış halde hava ve yakıtın bulunduğudur. Bu iki madde, motor içinde bir karışım halinde bulunmaktadır. Bu karışımın ateşlenmesi ile motor harekete geçebilmektedir. Ateşleme sisteminde; bujilere yüksek derecede kıvılcım sağlanmakta olup motor silindirlerinde yanma olayının gerçekleşmesini sağlar ve aracın harekete geçmesi için bir zorunluluktur. Tüm bu eylemler bütünü, ateşleme sistemini oluşturmaktadır.
Ateşleme Sisteminde Önemli Parçalar
Ateşleme sisteminde en önemli parçalar yani ateşleme sistemini harekete geçirmekte olan 5 parça bulunmaktadır. Bunlar şunlardır;
1) Batarya
2) Ateşleme Bobini
3) Bujiler
4) Kablolar
5) Distribütör (Dağıtıcı)
Ateşleme Sistemi Nasıl Çalışır?
Otomobillerde ateşleme sisteminin çalışabilmesi için 2 farklı devreye ihtiyaç duyulmaktadır. Birinci devrenin görevi; yüksek voltajı sağlaması gereken, ateşleme bobinine ihtiyaç duyduğu olanakların sağlanmasıdır. İkinci devrenin görevi ise; birinci devrenin görevini yerine getirerek ateşleme bobininde oluşmuş olan yüksek voltajlı akımdan yararlanarak bir kıvılcım oluşturmaktır. Oluşmasına gerek duyulan bu kıvılcımlar, bujilerin tırnakları arasında gerçekleşmektedir. Bu şekilde yanma odasında bulunmakta olan hava ve yakıt karışımı alevlenerek, yanmanın oluşmasını sağlar.
Ateşleme Sisteminin Adım Adım Çalışmaya Başlaması
Aracın kontak anahtarı çevrildiği zaman aküden, kontağa düşük voltajlı bir akım gelir. Burada kontak anahtarının görevi, vereceği hareket ile düşük voltajlı olan akımın derecesini yükseltmektir. Düşük voltajda olan akım öncelikle kontak anahtarından geçecektir. Sonrasında bobine sarılı olan birinci devre sargıların etrafında akımı tur attırır ve sonrasında platin kontakları yani platin iletim noktaları vasıtasıyla turunu tamamlamış olur.
İşlemin devamı aşamasında, bobinlerin iç kısmında elektro manyetik bir alan oluşur. Bobinlerin ilk devresinde bulunmakta olan sargılar, belirtilen bu manyetik alana yaklaştıkça; bobinlerin 2. devresinde bulunmakta olan sargılarda, voltaj yükselmesi oluşur. Oluşmuş olan bu yüksek voltaj, bobin kulesine ulaştıktan sonra bobin dışına çıkacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yüksek voltaj, bobin dışına çıktığı zaman, bobin kabloları vasıtasıyla distribütör kapağının ortasında bulunmakta olan kuleye iletilir. Buradaki distribütörün görevi, ortaya çıkan yanma olayını gerekli olan kısımlara iletmektir.
Yukarıda sayılmakta olan işlemler devam ederken; tevzi makarası olarak isimlendirilen makaranın görevi başlamış olur. Tevzi makarasının görevi; orta kısımda bulunmakta olan kuleden, buji kulesine yüksek voltajlı bir akımın sağlanmasıdır. Bahsedilen bu yüksek voltajlı akım, buji kulesinden geçtikten sonra bu kısımda bulunmakta olan buji kablosunun üzerinden geçer. Sonrasında buji tırnaklarının üst kısmından zıplama yaparak bu kıvılcımların oluşmasını sağlar. Bu şekilde devresini tamamlamış olur.
İşte ortaya çıkan bu kıvılcımlar, aracın motorunun yanma odasında sıkıştırılmış olarak bulunmakta olan yakıt ve hava karışımının ateşlenmesini sağlar. Böylece motorun çalışması için ihtiyaç duyduğu güç üretilmiş olunur.
Kıvılcım vasıtasıyla yanma olayının gerçekleşmesinden sonra motor hareketlenir ve artık aracınız hareket etmek için hazır konuma gelir. Bu aşamadan sonra sıra yanma odasında birikmiş olan atık olarak tabir edilen gazların otomobil dışına çıkarılmasına gelir. Atık gazların çıkarılması esnasında temel prensip, yanmış halde bulunmakta olan tüm gazların tamamen otomobil dışına çıkarılmasıdır. Aksi durumda; kirli olan bu atıklar, aracın tüm aksamlarını bozabilir veya düşük performansta çalışmasına sebep olabilir. Motorun boğulmasına neden olabilir. Aracın iç aksamlarına temiz havanın girişini engeller. Otomobilin ömrünü kısaltmasının yanı sıra otomobilin parçalarının sıklıkla bozulmasına neden olabilir. Yakıt tüketimini arttırırken, araçta hoş olmayan gürültülerin çıkmasına sebep olabilir.
Yukarıda sayılmakta olan tüm bu olumsuzluklarla karşılaşmamak için; sağlıklı olarak çalışmakta olan bir egzoz sistemine sahip olmak gerekmektedir.